Pomrčina Sunca 12. kolovoza 2026. godine – podaci o pomrčini
Ove godine, točnije 12. kolovoza svjedočit ćemo pomrčini Sunca koja će se iz naših krajeva vidjeti kao djelomična. Na krajnjem zapadu Hrvatske biti će magnitude preko 0,9, dok će na krajnjem jugoistoku magnituda biti manja od 0,5. Za potpunu fazu potrebno je otputovati do Španjolske, Islanda ili Grenlanda. Zanimljivost ove pomrčine je što će se za opažača koji se nalazi na području Hrvatske zbivati nisko nad obzorom pri čemu će tijekom same pomrčine Sunce zaći. Stoga će biti potrebno pronaći neko povišeno opažačko mjesto s otvorenim pogledom na zapad – sjeverozapad.
Kod podataka koji se mogu naći u različitim tablicama koje opisuju trenutke kontakata pomrčine često se navode podaci o njezinoj magnitudi i opstrukciji. Magnituda pomrčine se ponekad naziva i faza pomrčine te se najčešće iskazuje za trenutak maksimuma pomrčine. Ona se izražava decimalnim brojem i u praksi kod maksimuma pomrčine Sunca poprima vrijednosti između 0 i 1,08 (kod najdugotrajnijih pomrčina). Magnituda u praksi predstavlja omjer udaljenosti koliko je tijelo koje pomračuje prividno “ušlo” u tijelo koje je pomračeno i prividnog promjera tijela koje je pomračeno. Matematički magnitudu pomrčine možemo opisati sljedećim izrazom:
magnituda = (r1 – d12 + r2) / (2r1)
gdje je r1 prividni polumjer pomračenog tijela, r2 prividni polumjer tijela koje pomračuje, a d12 prividna udaljenost središta tijela.
S druge strane, opstrukcija pomrčine predstavlja omjer prividne površine dijela tijela koje je pomračeno, odnosno prekriveno, i ukupne prividne površine tijela. Najčešće se iskazuje u postotku čiji iznos može biti između 0% (nema pomrčine) i 100% (potpuna pomrčina). Usporedimo li magnitudu i opstrukciju možemo uočiti da kada je magnituda = 0 opstrukcija je jednaka 0%, a kod magnitude ≥ 1 opstrukcija je 100%. No kod magnitude = 0,5 opstrukcija je oko 39% zbog toga što veza između magnitude i opstrukcije nije linearna.
U nastavku ovoga teksta dajemo detaljan izračun kontakata, magnituda i opstrukcija za najveća naselja u Republici Hrvatskoj s nekoliko odabranih naselja na Jadranskim otocima. Ukoliko propustite ovu pomrčinu, sljedeća će prilika biti 2. kolovoza 2027. g. kada će cijeli tijek pomrčine biti vidljiv kao djelomična iz područja Hrvatske.
Svakako nemojte smetnuti s uma da u Sunce ne smijemo gledati bez odgovarajućih zaštitnih naočala ili filtara izrađenih isključivo za tu namjenu jer možete trajno oštetiti vid!
Opći podaci o pomrčini
Vremena kontakata (SEV+1) potpune pomrčine Sunca 12. kolovoza 2026. g.
| kontakt | h | m | s |
| P1 (početak pomrčine) | 17 | 34 | 12,3 |
| U1 (početak potpune pomrčine) | 18 | 58 | 09,9 |
| maksimum pomrčine (magnituda = 1,04208) | 19 | 45 | 55,7 |
| U4 (kraj potpune pomrčine) | 20 | 34 | 05,6 |
| P4 (kraj pomrčine) | 21 | 58 | 00,5 |
Područje vidljivosti pomrčine Sunca 12. kolovoza 2026. g.
Područje vidljivosti pomrčine Sunca 12. kolovoza 2026. g.
Podaci o pomrčini Sunca za neke gradove i naselja u Republici Hrvatskoj
| mjesto | P1 | visina | zalazak | magnituda | opstrukcija | maksimum | visina | magnituda |
| Bjelovar | 19:25:33,62 | 5,84° | 20:06 | 0,762867 | 70,76% | 20:16:58,35 | -2,57° | 0,911374 |
| Cres | 19:27:35,54 | 6,91° | 20:13 | 0,858228 | 82,79% | 20:19:23,88 | -1,78° | 0,924318 |
| Čakovec | 19:24:53,76 | 6,35° | 20:08 | 0,819499 | 77,88% | 20:16:27,09 | -2,03° | 0,907925 |
| Dubrovnik | 19:30:08,05 | 3,27° | 19:53 | 0,450674 | 34,05% | 20:20:52,58 | -5,41° | 0,940390 |
| Ðakovo | 19:26:02,58 | 4,54° | 19:58 | 0,615451 | 52,75% | 20:17:03,84 | -3,83° | 0,914028 |
| Gospić | 19:28:00,79 | 6,07° | 20:08 | 0,771440 | 71,83% | 20:19:33,69 | -2,60° | 0,926018 |
| Hvar | 19:29:49,69 | 4,65° | 20:01 | 0,604863 | 51,50% | 20:20:58,72 | -4,10° | 0,937527 |
| Jastrebarsko | 19:26:11,64 | 6,48° | 20:10 | 0,824338 | 78,49% | 20:17:49,46 | -2,05° | 0,915461 |
| Karlovac | 19:26:29,94 | 6,45° | 20:10 | 0,819766 | 77,91% | 20:18:07,72 | -2,10° | 0,917245 |
| Kaštela | 19:29:16,50 | 4,89° | 20:02 | 0,634895 | 55,07% | 20:20:29,21 | -3,82° | 0,933879 |
| Knin | 19:28:34,98 | 5,27° | 20:04 | 0,680853 | 60,62% | 20:19:53,66 | -3,40° | 0,929393 |
| Komiža | 19:30:07,37 | 4,81° | 20:02 | 0,620775 | 53,38% | 20:21:19,78 | -3,98° | 0,939452 |
| Koprivnica | 19:25:09,15 | 5,98° | 20:06 | 0,780588 | 72,98% | 20:16:35,93 | -2,40° | 0,909130 |
| Korcula | 19:29:56,88 | 4,08° | 19:58 | 0,541494 | 44,13% | 20:20:55,71 | -4,64° | 0,938528 |
| Križevci | 19:25:26,21 | 6,09° | 20:07 | 0,789944 | 74,15% | 20:16:55,49 | -2,33° | 0,910806 |
| Krk | 19:27:27,01 | 6,84° | 20:13 | 0,852174 | 82,02% | 20:19:13,73 | -1,84° | 0,923369 |
| Kutina | 19:26:13,23 | 5,66° | 20:05 | 0,738912 | 67,77% | 20:17:35,60 | -2,81° | 0,915129 |
| Mali Lošinj | 19:28:14,54 | 6,65° | 20:12 | 0,829841 | 79,19% | 20:19:58,90 | -2,08° | 0,928086 |
| Metković | 19:29:39,38 | 3,80° | 19:56 | 0,511260 | 40,70% | 20:20:32,62 | -4,88° | 0,936785 |
| Našice | 19:25:51,45 | 4,84° | 20:00 | 0,650090 | 56,90% | 20:16:57,86 | -3,54° | 0,912885 |
| Nova Gradiška | 19:26:24,12 | 5,16° | 20:02 | 0,682926 | 60,88% | 20:17:37,43 | -3,29° | 0,916070 |
| Novalja | 19:28:06,53 | 6,39° | 20:10 | 0,804570 | 75,99% | 20:19:45,79 | -2,31° | 0,927025 |
| Ogulin | 19:26:55,66 | 6,54° | 20:11 | 0,826418 | 78,76% | 20:18:35,85 | -2,06° | 0,919813 |
| Omiš | 19:29:20,76 | 4,63° | 20:01 | 0,605885 | 51,62% | 20:20:28,80 | -4,07° | 0,934377 |
| Osijek | 19:25:35,26 | 4,51° | 19:57 | 0,615041 | 52,70% | 20:16:35,27 | -3,81° | 0,911411 |
| Pag | 19:28:14,69 | 6,22° | 20:09 | 0,786117 | 73,67% | 20:19:50,93 | -2,48° | 0,927747 |
| Petrinja | 19:26:24,37 | 5,96° | 20:07 | 0,769723 | 71,61% | 20:17:52,65 | -2,55° | 0,916358 |
| Poreč | 19:27:20,45 | 7,58° | 20:17 | 0,910508 | 89,44% | 20:19:21,41 | -1,14° | 0,923647 |
| Požega | 19:26:12,85 | 5,01° | 20:01 | 0,667644 | 59,02% | 20:17:23,11 | -3,41° | 0,914950 |
| Pula | 19:27:51,11 | 7,23° | 20:15 | 0,885803 | 86,30% | 20:19:46,18 | -1,50° | 0,926311 |
| Rab | 19:27:49,26 | 6,58° | 20:11 | 0,825039 | 78,58% | 20:19:31,60 | -2,11° | 0,925394 |
| Rijeka | 19:27:00,49 | 7,08° | 20:14 | 0,876010 | 85,05% | 20:18:51,26 | -1,57° | 0,920964 |
| Samobor | 19:25:58,90 | 6,51° | 20:10 | 0,828459 | 79,01% | 20:17:36,95 | -2,00° | 0,914246 |
| Sinj | 19:28:58,53 | 4,80° | 20:01 | 0,627274 | 54,16% | 20:20:09,19 | -3,87° | 0,931851 |
| Sisak | 19:26:18,65 | 5,92° | 20:06 | 0,766278 | 71,18% | 20:17:46,06 | -2,57° | 0,915779 |
| Slavonski Brod | 19:26:23,61 | 4,71° | 19:59 | 0,632401 | 54,77% | 20:17:28,53 | -3,71° | 0,916047 |
| Solin | 19:29:15,75 | 4,81° | 20:02 | 0,626394 | 54,05% | 20:20:27,00 | -3,89° | 0,933804 |
| Split | 19:29:19,33 | 4,83° | 20:02 | 0,628205 | 54,27% | 20:20:31,04 | -3,88° | 0,934190 |
| Stari Grad | 19:29:46,00 | 4,55° | 20:00 | 0,594745 | 50,30% | 20:20:53,20 | -4,18° | 0,937143 |
| Supetar | 19:29:28,62 | 4,69° | 20:01 | 0,611390 | 52,27% | 20:20:37,89 | -4,03° | 0,935217 |
| Sveta Nedelja | 19:25:58,42 | 6,46° | 20:10 | 0,824080 | 78,46% | 20:17:35,60 | -2,04° | 0,914166 |
| Šibenik | 19:29:07,49 | 5,31° | 20:04 | 0,681778 | 60,74% | 20:20:27,76 | -3,42° | 0,932933 |
| Varaždin | 19:25:02,76 | 6,37° | 20:09 | 0,820708 | 78,03% | 20:16:36,75 | -2,03° | 0,908782 |
| Velika Gorica | 19:26:02,01 | 6,23° | 20:08 | 0,800064 | 75,43% | 20:17:34,81 | -2,26° | 0,914345 |
| Vinkovci | 19:25:57,73 | 4,28° | 19:56 | 0,586440 | 49,33% | 20:16:54,12 | -4,07° | 0,913654 |
| Virovitica | 19:25:31,19 | 5,46° | 20:03 | 0,722116 | 65,69% | 20:16:48,73 | -2,92° | 0,911004 |
| Vis | 19:30:04,18 | 4,75° | 20:02 | 0,614559 | 52,64% | 20:21:15,43 | -4,03° | 0,939107 |
| Vukovar | 19:25:48,13 | 4,20° | 19:56 | 0,578015 | 48,34% | 20:16:42,76 | -4,13° | 0,912765 |
| Zadar | 19:28:42,61 | 5,95° | 20:08 | 0,753557 | 69,59% | 20:20:14,25 | -2,78° | 0,930510 |
| Zagreb | 19:25:53,67 | 6,34° | 20:09 | 0,812499 | 77,00% | 20:17:28,40 | -2,14° | 0,913616 |
| Zaprešić | 19:25:52,39 | 6,47° | 20:10 | 0,825994 | 78,70% | 20:17:29,65 | -2,02° | 0,913597 |
| Županja | 19:26:19,16 | 4,24° | 19:56 | 0,579031 | 48,46% | 20:18:15,26 | -4,15° | 0,915762 |
Tablica s podacima o pomrčini Sunca 12. kolovoza 2026. godine za neka naselja u Hrvatskoj. Vremena su iskazana po ljetnom računanju vremena (SEV+1)
Značenja pojedinih stupaca su redom:
- P1, odnosno trenutak prvoga kontakta;
- visina – visina Sunca u trenutku prvoga kontakta iznad teoretskog obzora;
- zalazak – trenutak zalaska Sunca; magnituda pomrčine u trenutku zalaska Sunca;
- opstrukcija – omjer površine projekcije Sunčeve ploče koja je prekrivena Mjesecom i površine Sunčeve ploče;
- maksimum – trenutak maksimuma pomrčine;
- visina – visina Sunca u trenutku maksimuma pomrčine;
- magnituda – magnituda pomrčine Sunca u trenutku maksimuma.
Kako je Sunce u trenutku lokalnih maksimuma na području Hrvatske ispod obzora, sve visine u tim trenucima su negativne. Sva vremena u tablici iskazana su u SEV+1 (ljetno računanje vremena). Izračun je proveden za Δt = 69,12 s, uz korekciju položaja Mjesečeva središta po ekliptičkoj dužini za Δλ = +0,5″, a po ekliptičkoj širini za Δβ = – 0,25″, bez korekcije za reljef Mjeseca.
Damir Hržina
